Als fashion lawyer
treed ik regelmatig op voor grote modebedrijven. Een belangrijk onderdeel van
mijn werk bestaat uit het adviseren of een kledingstuk van een concurrent
inbreuk maakt op een ontwerp van mijn cliënte. Het komt namelijk vaak voor dat
kleding wordt nagemaakt, of dat kleding is “geïnspireerd” op een ontwerp van
een ander. Modebedrijven zijn hier uiteraard niet blij mee, en willen de
verkoop van deze na-apers verbieden. Daarbij kunnen zij mijn hulp goed
gebruiken: zo procedeer ik namens deze bedrijven voor de rechter.

“Het komt namelijk vaak voor dat kleding wordt nagemaakt, of dat kleding is “geïnspireerd” op een ontwerp van een ander”

Ook het Italiaanse Imperial had laatst last van zo’n na-aper.
Imperial heeft de spijkerbroek ‘Please’ ontworpen. Het Rotterdamse bedrijf Cak verkoopt
een op de Please lijkende spijkerbroek, de ‘Margie’:


Hier was Imperial natuurlijk niet over te spreken. Imperial startte een
procedure en won de zaak. Aan de hand van dit voorbeeld zal ik uitleggen
wanneer een ontwerp auteursrechtelijk beschermd is en wanneer er sprake is van auteursrechtinbreuk.
Altijd handig om te weten!

Please jeans
auteursrechtelijk beschermd?
Auteursrecht ontstaat vanzelf, je hoeft het niet te
registreren, zoals bij merken. Het ontwerp moet wel oorspronkelijk zijn en het resultaat zijn van de creativiteit van de ontwerper. Niet
auteursrechtelijk beschermd zijn ontwerpen die functioneel bepaald zijn of die puur door mode, stijl of trend worden bepaald. Dit kan soms lastig zijn bij
modeontwerpen. Toch kan ook een ontwerp dat tot een bepaalde trend of stijl
behoort unieke kenmerken hebben waardoor het beschermd kan zijn.

Imperial meent dat haar Please jeans unieke kenmerken
heeft, en noemt daarbij de volgende elementen:
• V-vormige stiksel over de bovenbenen;
• dubbel doorgestikte broekzakken aan de voorzijde;

• bij de sluiting zichtbare knopen;

• dubbele horizontale stiksels boven de achterzakken.

De rechter vindt dat deze elementen inderdaad origineel zijn. Vóór de ontwerpdatum
van de Please jeans waren er namelijk geen vergelijkbare spijkerbroeken op de
markt. De Please jeans is daarom auteursrechtelijk beschermd.

“De Please jeans is daarom auteursrechtelijk beschermd”

Maakt de Margie jeans inbreuk op de
Please jeans?
Vervolgens bekijkt de rechter of de Margie jeans inbreuk
maakt op de Please jeans. Als dat zo is, kan Imperial de verkoop van de Margie
jeans verbieden. De rechter moet dan kijken naar de totaalindrukken van beide jeans. Zijn deze hetzelfde, en stemmen de
auteursrechtelijke beschermde elementen overeen, dan is er sprake van inbreuk.

“De rechter moet dan kijken naar de totaalindrukken van beide jeans”

De totaalindruk van de Please jeans wordt bepaald door de
hierboven genoemde kenmerken. Ook de Margie jeans heeft deze kenmerken. Cak had
gewezen op een aantal verschillen: zo zitten de achterzakken van de Margie
jeans lager en zit de afstand tussen de horizontale stiksels boven de
achterzakken hoger. Maar volgens de rechter waren deze verschillen minder
opvallend dan de overeenstemming tussen de jeans. De totaalindrukken van beide
jeans zijn daarom hetzelfde. De Margie jeans maakt inbreuk op de Please jeans,
en Cak moet van de rechter stoppen met de verkoop van de Margie jeans.

Het is dus aan te raden om origineel te zijn in je
ontwerp, en in je ontwerp creatieve keuzes te maken. Hierdoor is je ontwerp
auteursrechtelijk beschermd, en kan je voorkomen dat je – zoals Cak – in een
juridische procedure belandt.

Tekst en beeld: Marieke Neervoort